Đột quỵ não là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn phế trên toàn thế giới. Điều đáng lo ngại là bệnh có thể xảy ra bất ngờ với bất kỳ ai, không chỉ ở người cao tuổi mà còn đang có xu hướng trẻ hóa trong những năm gần đây.
Chỉ trong vài phút ngắn ngủi, đột quỵ có thể cướp đi khả năng vận động, ngôn ngữ, trí nhớ hoặc thậm chí là tính mạng của người bệnh. Tuy nhiên, nếu được phát hiện sớm và đưa đến cơ sở y tế kịp thời, cơ hội cứu sống và giảm thiểu di chứng sẽ tăng lên đáng kể.
Chính vì vậy, việc nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo đột quỵ và hành động nhanh chóng chính là chìa khóa để giành lại "thời gian vàng" quý giá cho người bệnh.
Đột quỵ não là gì?
Đột quỵ não xảy ra khi quá trình cung cấp máu lên não bị gián đoạn đột ngột, khiến các tế bào não không nhận đủ oxy và dưỡng chất cần thiết để hoạt động.
Chỉ sau vài phút thiếu máu, các tế bào não bắt đầu tổn thương và chết đi. Nếu không được cấp cứu kịp thời, người bệnh có thể đối mặt với những hậu quả nghiêm trọng như liệt nửa người, rối loạn ngôn ngữ, suy giảm nhận thức hoặc tử vong.
Hiện nay, đột quỵ được chia thành hai nhóm chính:
Đột quỵ thiếu máu não
Đây là dạng phổ biến nhất, xảy ra khi mạch máu não bị tắc nghẽn bởi cục máu đông hoặc mảng xơ vữa.
Đột quỵ xuất huyết não
Xảy ra khi mạch máu trong não bị vỡ, gây chảy máu vào nhu mô não hoặc các khoang xung quanh não.
Cả hai tình trạng đều cần được xử trí khẩn cấp để hạn chế tổn thương não và bảo vệ tính mạng người bệnh.
Vì sao đột quỵ được xem là tình trạng cấp cứu đặc biệt nguy hiểm?
Não bộ là cơ quan điều khiển mọi hoạt động của cơ thể. Khi dòng máu lên não bị gián đoạn, hàng triệu tế bào thần kinh có thể bị tổn thương trong thời gian rất ngắn.
Các chuyên gia thường nhấn mạnh nguyên tắc:
"Thời gian là não bộ"
Điều này có nghĩa là càng chậm trễ trong việc cấp cứu, số lượng tế bào não bị mất đi càng nhiều và nguy cơ để lại di chứng càng cao.
Nhiều trường hợp người bệnh được đưa đến cơ sở y tế trong "thời gian vàng" có thể phục hồi tốt hơn và giảm đáng kể nguy cơ tàn phế lâu dài.
Những dấu hiệu nhận biết đột quỵ cần ghi nhớ
Đột quỵ thường xuất hiện đột ngột với các triệu chứng rõ ràng. Việc nhận biết sớm giúp người bệnh được cấp cứu kịp thời.
Méo miệng
Một bên mặt bị xệ xuống, miệng méo khi cười hoặc nói.
Yếu hoặc liệt tay chân
Người bệnh đột ngột yếu, tê hoặc không thể cử động tay chân ở một bên cơ thể.
Rối loạn ngôn ngữ
Nói khó, nói ngọng, nói không rõ lời hoặc không hiểu được lời người khác.
Đột ngột mất thăng bằng
Chóng mặt, đi lại loạng choạng hoặc mất khả năng phối hợp vận động.
Đau đầu dữ dội bất thường
Đặc biệt là cơn đau đầu xuất hiện đột ngột, dữ dội mà không rõ nguyên nhân.
Rối loạn thị giác
Mờ mắt, nhìn đôi hoặc mất thị lực đột ngột ở một hoặc cả hai mắt.
Quy tắc FAST giúp nhận biết đột quỵ nhanh chóng
FAST là cách đơn giản giúp nhận biết sớm các dấu hiệu đột quỵ:
F – Face (Khuôn mặt)
Yêu cầu người bệnh cười hoặc nhe răng. Nếu một bên mặt bị lệch, cần cảnh giác.
A – Arm (Cánh tay)
Yêu cầu người bệnh giơ đồng thời hai tay lên. Nếu một tay yếu hoặc rơi xuống, đây có thể là dấu hiệu đột quỵ.
S – Speech (Lời nói)
Người bệnh có thể nói khó, nói ngọng hoặc không thể diễn đạt ý muốn nói.
T – Time (Thời gian)
Nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào kể trên, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt.
Những ai có nguy cơ cao bị đột quỵ?
Một số yếu tố làm tăng nguy cơ đột quỵ bao gồm:
Tăng huyết áp
Đây là yếu tố nguy cơ hàng đầu gây đột quỵ.
Đái tháo đường
Lượng đường trong máu cao kéo dài làm tổn thương mạch máu.
Rối loạn mỡ máu
Làm tăng nguy cơ hình thành mảng xơ vữa trong lòng động mạch.
Bệnh tim mạch
Một số bệnh lý tim mạch có thể làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông.
Hút thuốc lá
Các chất độc trong thuốc lá làm tổn thương thành mạch máu và tăng nguy cơ đột quỵ.
Thừa cân, béo phì
Là yếu tố nguy cơ liên quan đến nhiều bệnh lý tim mạch và chuyển hóa.
Ít vận động
Lối sống ít vận động góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Tuổi cao
Nguy cơ đột quỵ tăng theo tuổi, tuy nhiên bệnh hiện nay đang có xu hướng xuất hiện ở người trẻ nhiều hơn trước.
Cần làm gì khi nghi ngờ người thân bị đột quỵ?
Khi phát hiện người có dấu hiệu đột quỵ, cần thực hiện ngay các bước sau:
-
Giữ bình tĩnh và gọi cấp cứu hoặc nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế.
-
Để người bệnh nằm nơi thoáng khí, đầu nâng nhẹ.
-
Theo dõi tình trạng ý thức và nhịp thở.
-
Không tự ý cho người bệnh ăn, uống hoặc dùng thuốc.
-
Không cạo gió, châm cứu hay áp dụng các biện pháp dân gian chưa được kiểm chứng.
Việc đưa người bệnh đến cơ sở y tế sớm là yếu tố quyết định cơ hội điều trị và phục hồi.
Chủ động phòng ngừa đột quỵ từ hôm nay
Mặc dù đột quỵ là bệnh lý nguy hiểm, nhưng nhiều yếu tố nguy cơ hoàn toàn có thể kiểm soát được thông qua lối sống lành mạnh.
Kiểm soát huyết áp
Theo dõi huyết áp thường xuyên và tuân thủ điều trị nếu có chỉ định của bác sĩ.
Duy trì chế độ ăn khoa học
Tập luyện thể dục đều đặn
Duy trì vận động phù hợp giúp cải thiện sức khỏe tim mạch và tuần hoàn.
Không hút thuốc lá
Ngừng hút thuốc là một trong những biện pháp hiệu quả giúp giảm nguy cơ đột quỵ.
Kiểm tra sức khỏe định kỳ
Khám sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc rối loạn mỡ máu để có biện pháp kiểm soát phù hợp.
Đừng bỏ lỡ "thời gian vàng" cứu sống người bệnh
Đột quỵ não là tình trạng cấp cứu nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể cải thiện tiên lượng nếu được phát hiện sớm và xử trí kịp thời. Việc trang bị kiến thức nhận biết dấu hiệu đột quỵ không chỉ giúp bảo vệ bản thân mà còn có thể cứu sống người thân trong những tình huống khẩn cấp.
Hãy chủ động kiểm soát các yếu tố nguy cơ, duy trì lối sống lành mạnh và khám sức khỏe định kỳ để bảo vệ sức khỏe não bộ cũng như nâng cao chất lượng cuộc sống lâu dài.
BỆNH VIỆN AN BÌNH HƯNG
📍 Địa chỉ: Lô 18–21, 44–45 Đại lộ Võ Nguyên Giáp, P. Hạc Thành, Tỉnh Thanh Hóa
📞 SĐT: 0237 8671 999
📲 Tổng đài CSKH: 0836 999 599 để được tư vấn nhanh nhất
🌐 Website: www.benhvienanbinhhung.vn