Nghẹt mũi, chảy nước mũi, đau hoặc nặng vùng mặt, đau đầu, giảm khả năng ngửi… là những triệu chứng nhiều người từng gặp khi bị viêm xoang.
Điều đáng nói là có người điều trị một đợt, triệu chứng giảm rồi lại xuất hiện. Có người thường xuyên phải dùng thuốc vì cứ thay đổi thời tiết là nghẹt mũi, đau đầu, chảy dịch mũi. Lâu dần, người bệnh dễ hình thành tâm lý “viêm xoang thì không thể khỏi hẳn”.
Nhưng có thực sự như vậy?
Viêm xoang tái phát nhiều lần không nhất thiết có nghĩa là bệnh không thể kiểm soát. Vấn đề có thể nằm ở nguyên nhân, yếu tố thuận lợi, cách điều trị hoặc việc người bệnh chưa được đánh giá đầy đủ.
Viêm xoang tái phát là gì?
Viêm xoang xảy ra khi lớp niêm mạc của các xoang bị viêm, gây ảnh hưởng đến quá trình thông khí và dẫn lưu dịch trong xoang.
Tùy tình trạng, người bệnh có thể gặp:
- Nghẹt mũi.
- Chảy nước mũi hoặc dịch mũi đặc.
- Dịch chảy xuống họng.
- Đau, nặng vùng mặt.
- Đau đầu.
- Giảm hoặc mất khả năng ngửi.
- Ho, đặc biệt khi dịch chảy xuống họng.
- Cảm giác mệt mỏi, khó chịu.
Một số trường hợp triệu chứng cải thiện sau điều trị nhưng sau đó quay trở lại. Khi tình trạng này lặp đi lặp lại, người bệnh nên được đánh giá nguyên nhân thay vì chỉ tiếp tục điều trị theo những đợt trước.
Vì sao viêm xoang cứ tái phát?
1. Chưa xác định đúng nguyên nhân gây triệu chứng
Không phải mọi trường hợp nghẹt mũi, chảy mũi hoặc đau vùng mặt đều do viêm xoang.
Các triệu chứng vùng mũi có thể liên quan đến nhiều vấn đề khác nhau. Nếu chỉ dựa vào biểu hiện mà tự mua thuốc, người bệnh có thể điều trị không đúng nguyên nhân.
Đây là lý do thăm khám Tai Mũi Họng có vai trò quan trọng khi triệu chứng kéo dài hoặc tái phát thường xuyên.
Muốn kiểm soát bệnh tốt hơn, trước hết cần biết chính xác mình đang gặp vấn đề gì.
2. Viêm mũi dị ứng đi kèm
Ở một số người, tình trạng viêm mũi dị ứng có thể khiến các triệu chứng ở mũi kéo dài hoặc thường xuyên tái diễn.
Các yếu tố như bụi nhà, phấn hoa, nấm mốc, lông động vật hoặc thay đổi môi trường có thể làm triệu chứng ở những người nhạy cảm trở nên rõ rệt hơn.
Nếu chỉ tập trung xử lý triệu chứng xoang mà không kiểm soát các yếu tố liên quan đến mũi, người bệnh có thể tiếp tục gặp tình trạng nghẹt mũi, chảy dịch hoặc khó chịu vùng mặt.
3. Môi trường sống và làm việc không thuận lợi
Khói thuốc, bụi, không khí ô nhiễm hoặc môi trường nhiều chất kích thích có thể ảnh hưởng đến đường hô hấp.
Nếu người bệnh đã điều trị nhưng thường xuyên tiếp xúc với các yếu tố này, triệu chứng có thể dễ tái xuất hiện.
Vì vậy, bên cạnh điều trị, việc hạn chế các yếu tố kích thích trong môi trường sống cũng rất quan trọng.
4. Điều trị không đầy đủ hoặc không đúng hướng dẫn
Một tình huống khá phổ biến là người bệnh thấy triệu chứng giảm thì tự ngừng thuốc.
Điều này có thể khiến quá trình điều trị không đạt mục tiêu như mong muốn.
Ngược lại, cũng có người tự mua thuốc sử dụng kéo dài mà không tái khám.
Mỗi trường hợp có nguyên nhân và mức độ bệnh khác nhau. Vì vậy, thuốc cần được sử dụng theo hướng dẫn của bác sĩ, đặc biệt khi triệu chứng kéo dài hoặc tái phát nhiều lần.
Không nên tự kéo dài, thay đổi hoặc ngừng thuốc chỉ vì cảm thấy triệu chứng đã giảm.
5. Tự điều trị theo đơn thuốc cũ
“Lần trước uống thuốc này thấy khỏi, lần này uống lại chắc cũng được” là suy nghĩ khá thường gặp.
Tuy nhiên, những triệu chứng tương tự không có nghĩa nguyên nhân và tình trạng bệnh luôn giống nhau.
Việc sử dụng lại đơn thuốc cũ mà không được đánh giá có thể không phù hợp với tình trạng hiện tại.
Nếu viêm xoang tái phát nhiều lần, người bệnh nên đi khám để bác sĩ đánh giá lại thay vì liên tục sử dụng đơn thuốc trước đó.
6. Không chú ý đến việc chăm sóc mũi
Chăm sóc mũi phù hợp có thể là một phần trong kiểm soát các triệu chứng ở đường hô hấp trên.
Tuy nhiên, việc vệ sinh mũi cũng cần thực hiện đúng cách.
Không nên tự ý sử dụng các dung dịch hoặc thuốc xịt mũi kéo dài mà không có hướng dẫn chuyên môn.
Đặc biệt, nếu đang sử dụng thuốc xịt mũi, người bệnh cần tuân thủ đúng cách dùng và thời gian sử dụng được hướng dẫn.
Viêm xoang tái phát có phải lúc nào cũng cần chụp CT?
Không phải mọi trường hợp viêm xoang đều cần chụp CT ngay.
Bác sĩ có thể dựa vào triệu chứng, tiền sử, thăm khám Tai Mũi Họng và diễn biến bệnh để quyết định có cần thực hiện thêm phương tiện chẩn đoán hình ảnh hay không.
Trong những trường hợp cần đánh giá sâu hơn, chẩn đoán hình ảnh có thể cung cấp thêm thông tin về cấu trúc và tình trạng các xoang.
Điều quan trọng là không nên tự yêu cầu hoặc tự đi chụp chỉ vì nghĩ rằng chụp mới biết bệnh. Phương pháp kiểm tra cần phù hợp với câu hỏi lâm sàng và tình trạng của từng người.
Khi nào viêm xoang cần đi khám?
Bạn nên đi khám Tai Mũi Họng nếu:
- Nghẹt mũi kéo dài.
- Chảy mũi hoặc dịch mũi kéo dài.
- Đau hoặc nặng vùng mặt thường xuyên.
- Giảm khả năng ngửi.
- Các triệu chứng tái phát nhiều lần.
- Điều trị nhiều đợt nhưng không cải thiện bền vững.
- Triệu chứng ảnh hưởng đến giấc ngủ và sinh hoạt.
- Thường xuyên phải tự mua thuốc để kiểm soát triệu chứng.
Đặc biệt, nếu triệu chứng ngày càng nặng hoặc xuất hiện biểu hiện bất thường, người bệnh nên được đánh giá sớm.
Có phải cứ viêm xoang là phải phẫu thuật?
Không.
Phẫu thuật không phải là lựa chọn đầu tiên cho mọi người bệnh viêm xoang.
Tùy nguyên nhân và mức độ bệnh, bác sĩ có thể lựa chọn phương án điều trị phù hợp, có thể bao gồm điều trị nội khoa và theo dõi.
Trong một số trường hợp đặc biệt, khi điều trị nội khoa không đạt hiệu quả hoặc có vấn đề về cấu trúc cần can thiệp, bác sĩ mới cân nhắc phương án phù hợp.
Do đó, người bệnh không nên quá lo lắng khi được chẩn đoán viêm xoang và cũng không nên tự quyết định rằng mình cần phẫu thuật.
7 thói quen giúp hạn chế triệu chứng tái phát
Bên cạnh điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ, người bệnh có thể chú ý một số thói quen:
1. Hạn chế tiếp xúc với khói thuốc và môi trường nhiều bụi.
2. Giữ không gian sống thông thoáng, hạn chế nấm mốc.
3. Tránh các yếu tố đã biết có thể kích thích triệu chứng dị ứng.
4. Uống đủ nước và duy trì chế độ sinh hoạt phù hợp.
5. Không tự ý sử dụng thuốc kéo dài.
6. Không dùng lại đơn thuốc cũ nếu chưa được đánh giá lại.
7. Tái khám khi triệu chứng kéo dài hoặc tái phát nhiều lần.
Những thói quen này không thay thế điều trị y khoa, nhưng có thể hỗ trợ việc kiểm soát các yếu tố làm triệu chứng dễ xuất hiện trở lại.
Đừng nhầm “hết nghẹt mũi” với “đã giải quyết nguyên nhân”
Một trong những lý do khiến viêm xoang dễ trở thành vấn đề kéo dài là người bệnh thường đánh giá hiệu quả điều trị dựa trên một triệu chứng duy nhất.
Ví dụ, hôm nay hết nghẹt mũi thì cho rằng bệnh đã khỏi.
Nhưng nếu vài tuần sau lại xuất hiện nghẹt mũi, chảy dịch hoặc đau vùng mặt, người bệnh tiếp tục tự mua thuốc.
Quá trình này có thể lặp lại nhiều lần.
Thay vì chỉ hỏi “Thuốc gì giúp hết nghẹt mũi?”, người bệnh nên đặt câu hỏi:
“Vì sao triệu chứng của tôi cứ tái phát?”
Đây mới là vấn đề cần được tìm hiểu khi tình trạng kéo dài.
Khi nào cần đặc biệt lưu ý?
Viêm xoang thường không phải tình trạng cấp cứu, nhưng một số biểu hiện bất thường cần được đánh giá y tế kịp thời.
Nếu người bệnh xuất hiện:
- Sưng hoặc đỏ quanh mắt.
- Đau đầu dữ dội bất thường.
- Rối loạn thị lực.
- Sốt cao hoặc tình trạng toàn thân xấu đi rõ rệt.
- Cứng cổ, rối loạn ý thức hoặc các triệu chứng thần kinh bất thường.
cần đến cơ sở y tế để được đánh giá ngay.
Khám Tai Mũi Họng khi viêm xoang tái phát nhiều lần
Khi viêm xoang thường xuyên tái phát, mục tiêu không chỉ là làm giảm nghẹt mũi hay đau đầu trong một thời gian ngắn.
Điều quan trọng là xác định nguyên nhân, đánh giá mức độ bệnh và lựa chọn hướng điều trị phù hợp.
Tại Bệnh viện An Bình Hưng, người bệnh có thể thăm khám chuyên khoa Tai Mũi Họng khi gặp các vấn đề liên quan đến mũi xoang, nghẹt mũi, chảy mũi hoặc các triệu chứng tái phát kéo dài.
Bác sĩ sẽ dựa trên triệu chứng và tình trạng thực tế để tư vấn phương pháp đánh giá phù hợp.
Viêm xoang tái phát không nên chỉ xử lý từng đợt
Nếu cứ mỗi khi nghẹt mũi lại mua thuốc, khi đau đầu lại uống thuốc, khi hết triệu chứng lại ngừng theo dõi, người bệnh rất khó biết chính xác nguyên nhân khiến bệnh tái diễn.
Viêm xoang tái phát nhiều lần là dấu hiệu cho thấy bạn nên nhìn lại toàn bộ vấn đề, thay vì chỉ xử lý triệu chứng từng đợt.
Thăm khám đúng chuyên khoa, sử dụng thuốc theo hướng dẫn, kiểm soát các yếu tố kích thích và duy trì thói quen chăm sóc phù hợp có thể giúp quá trình kiểm soát bệnh chủ động hơn.
Nếu bạn thường xuyên nghẹt mũi, đau vùng mặt, giảm ngửi hoặc các triệu chứng viêm xoang liên tục quay trở lại, đừng tiếp tục tự điều trị kéo dài. Hãy đi khám để tìm nguyên nhân và có hướng xử trí phù hợp.
Bệnh viện An Bình Hưng
📍 Địa chỉ: Lô 18–21, 44–45 Đại lộ Võ Nguyên Giáp, P. Hạc Thành, Tỉnh Thanh Hóa
📞 Số điện thoại: 0237 8671 999
📲 Tổng đài CSKH: 0836 999 599
Lưu ý: Nội dung mang tính cung cấp thông tin sức khỏe, không thay thế cho thăm khám, chẩn đoán và điều trị trực tiếp của bác sĩ.
