Không phải người bệnh nào cũng có điều kiện đến bệnh viện thường xuyên để tập luyện. Người sau tai biến, sau chấn thương, sau phẫu thuật hoặc người cao tuổi có thể gặp khó khăn khi di chuyển, phụ thuộc vào người chăm sóc hoặc cần duy trì chương trình phục hồi trong thời gian dài.
Dịch vụ phục hồi chức năng tại nhà giúp người bệnh được hướng dẫn và hỗ trợ tập luyện ngay tại nơi sinh sống, từ đó giảm áp lực đi lại và tạo điều kiện duy trì quá trình phục hồi phù hợp với tình trạng thực tế.
Bệnh viện Phục hồi Chức năng An Bình Hưng cung cấp chương trình điều trị phục hồi chức năng – vật lý trị liệu tại nhà theo nhu cầu của người bệnh, với các phương pháp được lựa chọn dựa trên tình trạng sức khỏe và mục tiêu phục hồi cụ thể.
Phục hồi chức năng tại nhà là gì?
Phục hồi chức năng tại nhà là hình thức hỗ trợ người bệnh thực hiện các bài tập và phương pháp phục hồi ngay tại nơi ở dưới sự hướng dẫn của nhân viên chuyên môn.
Tùy tình trạng, chương trình có thể hướng đến:
- Duy trì hoặc cải thiện tầm vận động của khớp.
- Hỗ trợ tăng sức cơ.
- Tập kiểm soát tư thế.
- Tập ngồi, đứng và di chuyển.
- Cải thiện khả năng giữ thăng bằng.
- Hỗ trợ thực hiện các hoạt động sinh hoạt hằng ngày.
- Hạn chế nguy cơ cứng khớp, co rút cơ và suy giảm vận động do nằm lâu.
- Hướng dẫn người nhà cách hỗ trợ người bệnh an toàn.
Phục hồi tại nhà không có nghĩa là người bệnh tự tập theo video hoặc kinh nghiệm truyền miệng. Chương trình cần được đánh giá, hướng dẫn và điều chỉnh phù hợp với khả năng của từng người.
Những ai có thể cần phục hồi chức năng tại nhà?
Dịch vụ có thể phù hợp với các nhóm người bệnh như:
Người sau tai biến mạch máu não
Sau tai biến, người bệnh có thể yếu hoặc liệt một bên cơ thể, khó ngồi, đứng, đi lại hoặc thực hiện các hoạt động tự chăm sóc.
Phục hồi chức năng có thể hỗ trợ người bệnh tập lại các kỹ năng vận động và từng bước cải thiện mức độ độc lập trong sinh hoạt.
Người sau chấn thương
Người bị chấn thương thể thao, gãy xương hoặc tổn thương cơ – xương – khớp có thể cần tập vận động sau giai đoạn điều trị ban đầu.
Chương trình phục hồi giúp người bệnh duy trì khả năng vận động, hạn chế cứng khớp và hỗ trợ trở lại sinh hoạt theo hướng dẫn chuyên môn.
Người sau phẫu thuật
Sau phẫu thuật, đặc biệt là các can thiệp liên quan đến cơ xương khớp, người bệnh có thể cần phục hồi để cải thiện sức cơ, tầm vận động và khả năng di chuyển.
Việc tập luyện phải tuân theo chỉ định của bác sĩ, phù hợp với tiến trình lành thương và tình trạng thực tế.
Người mắc bệnh cơ xương khớp
Người bị thoái hóa cột sống, thoát vị đĩa đệm, đau cổ vai gáy hoặc hạn chế vận động có thể được tư vấn chương trình vật lý trị liệu – phục hồi chức năng phù hợp.
Không phải mọi trường hợp đau đều có cùng nguyên nhân. Người bệnh cần được kiểm tra trước khi áp dụng bài tập hoặc phương pháp điều trị.
Người cao tuổi và người hạn chế đi lại
Tuổi cao, bệnh mạn tính hoặc thời gian nằm lâu có thể làm giảm sức cơ, thăng bằng và khả năng tự chăm sóc.
Phục hồi tại nhà có thể hỗ trợ duy trì vận động, giảm phụ thuộc và giúp người bệnh thích nghi tốt hơn với môi trường sinh hoạt.
Theo hồ sơ năng lực, Bệnh viện Phục hồi Chức năng An Bình Hưng cung cấp các dịch vụ phục hồi sau tai biến mạch máu não, chấn thương thể thao, phẫu thuật, đóng đinh và gãy xương; đồng thời điều trị phục hồi các bệnh lý cơ – xương – khớp và thần kinh cột sống.
Lợi ích của phục hồi chức năng tại nhà
Thuận tiện cho người hạn chế vận động
Người bệnh không phải di chuyển nhiều lần đến cơ sở y tế, đặc biệt khi còn yếu, cần xe lăn hoặc cần người thân hỗ trợ.
Tập luyện trong môi trường thực tế
Nhân viên chuyên môn có thể quan sát không gian sinh hoạt của người bệnh và hướng dẫn các hoạt động gần với cuộc sống hằng ngày như:
- Ra vào giường.
- Ngồi dậy và đứng lên.
- Di chuyển trong phòng.
- Đi đến nhà vệ sinh.
- Sử dụng ghế, tay vịn hoặc dụng cụ hỗ trợ.
- Thực hiện một số hoạt động tự chăm sóc.
Hỗ trợ người nhà chăm sóc đúng cách
Người thân có vai trò quan trọng trong quá trình phục hồi. Tuy nhiên, việc kéo, đỡ hoặc di chuyển sai kỹ thuật có thể làm người bệnh đau, mất thăng bằng hoặc gặp chấn thương.
Thông qua hướng dẫn trực tiếp, gia đình có thể biết cách:
- Hỗ trợ người bệnh thay đổi tư thế.
- Đỡ người bệnh ngồi, đứng hoặc di chuyển.
- Thực hiện bài tập đã được chỉ dẫn.
- Theo dõi dấu hiệu bất thường.
- Hạn chế nguy cơ té ngã.
- Bố trí không gian sinh hoạt an toàn hơn.
Duy trì quá trình tập luyện
Phục hồi chức năng thường cần được thực hiện đều đặn và kéo dài. Hình thức tại nhà giúp người bệnh thuận tiện hơn trong việc duy trì chương trình theo kế hoạch.
Nội dung phục hồi chức năng tại nhà
Tùy tình trạng và mục tiêu của từng người bệnh, chương trình có thể bao gồm:
Đánh giá khả năng vận động
Nhân viên chuyên môn kiểm tra:
- Sức cơ.
- Tầm vận động của khớp.
- Khả năng kiểm soát đầu và thân mình.
- Khả năng ngồi, đứng và đi lại.
- Mức độ giữ thăng bằng.
- Khả năng thực hiện sinh hoạt cá nhân.
- Mức độ cần hỗ trợ của người chăm sóc.
Vận động khớp và kéo giãn
Các động tác phù hợp có thể giúp duy trì tầm vận động, hạn chế cứng khớp và giảm nguy cơ co rút.
Việc kéo giãn phải thực hiện chậm, nhẹ nhàng và đúng kỹ thuật. Người nhà không nên tự kéo giật, bẻ khớp hoặc ép vận động khi người bệnh đau.
Tập tăng sức cơ
Các bài tập được lựa chọn theo sức khỏe và khả năng chịu đựng của người bệnh nhằm hỗ trợ cải thiện sức mạnh của tay, chân và thân mình.
Cường độ cần tăng dần, không nên ép người bệnh tập quá sức.
Tập kiểm soát tư thế và thăng bằng
Người bệnh có thể được hướng dẫn:
- Giữ tư thế ngồi ổn định.
- Chuyển trọng lượng sang hai bên.
- Đứng với điểm tựa phù hợp.
- Giữ thăng bằng khi thay đổi tư thế.
- Tập quay người và đổi hướng an toàn.
Tập di chuyển
Tùy khả năng, người bệnh có thể được hỗ trợ tập:
- Xoay trở trên giường.
- Chuyển từ nằm sang ngồi.
- Chuyển từ giường sang ghế.
- Đứng lên và ngồi xuống.
- Đi lại với người hỗ trợ.
- Sử dụng gậy, khung tập đi hoặc dụng cụ phù hợp khi có chỉ định.
Hướng dẫn các hoạt động sinh hoạt
Mục tiêu phục hồi không chỉ là tăng sức cơ mà còn giúp người bệnh thực hiện được những hoạt động cần thiết trong cuộc sống.
Chương trình có thể hướng đến việc cải thiện khả năng ăn uống, mặc quần áo, vệ sinh cá nhân và di chuyển trong nhà.
Quy trình thực hiện
1. Tiếp nhận thông tin
Gia đình cung cấp thông tin về:
- Tình trạng bệnh.
- Thời điểm khởi phát hoặc chấn thương.
- Quá trình điều trị trước đó.
- Khả năng vận động hiện tại.
- Bệnh nền.
- Thuốc đang sử dụng.
- Nhu cầu và mục tiêu phục hồi.
2. Đánh giá tình trạng
Người bệnh được đánh giá khả năng vận động, mức độ phụ thuộc và những khó khăn trong sinh hoạt.
Kết quả đánh giá là cơ sở để xây dựng chương trình phù hợp.
3. Xây dựng kế hoạch phục hồi
Kế hoạch có thể xác định:
- Mục tiêu ngắn hạn và dài hạn.
- Nội dung bài tập.
- Mức độ hỗ trợ.
- Tần suất thực hiện.
- Những lưu ý an toàn.
- Vai trò của người nhà.
4. Hướng dẫn và thực hiện
Nhân viên chuyên môn hướng dẫn người bệnh tập luyện, đồng thời điều chỉnh động tác dựa trên phản ứng và khả năng thực tế.
5. Theo dõi và điều chỉnh
Khả năng vận động có thể thay đổi theo thời gian. Chương trình cần được đánh giá lại để tăng, giảm hoặc thay đổi nội dung phù hợp với tiến trình phục hồi.
Những nguyên tắc an toàn khi tập tại nhà
Người bệnh và gia đình cần lưu ý:
- Không tự áp dụng bài tập chưa được hướng dẫn.
- Không kéo mạnh tay bên yếu hoặc bên liệt.
- Không ép đứng hoặc tập đi khi người bệnh chưa đủ khả năng.
- Không dùng dụng cụ hỗ trợ không phù hợp.
- Giữ sàn nhà khô ráo, lối đi thông thoáng.
- Cho người bệnh mang giày hoặc dép vừa chân, có đế chống trượt.
- Theo dõi biểu hiện đau, chóng mặt, khó thở hoặc mệt bất thường.
- Cho người bệnh nghỉ khi quá mệt.
- Dùng thuốc theo đúng hướng dẫn của bác sĩ.
- Tái khám theo kế hoạch khi được yêu cầu.
Việc tập càng nhiều không đồng nghĩa với phục hồi càng nhanh. Tập đúng, vừa sức và đều đặn thường quan trọng hơn việc cố gắng quá mức.
Khi nào cần dừng tập và liên hệ nhân viên y tế?
Cần dừng buổi tập và trao đổi với nhân viên y tế khi người bệnh xuất hiện:
- Đau tăng rõ rệt.
- Chóng mặt hoặc tối sầm mắt.
- Khó thở.
- Đau ngực.
- Mệt lả.
- Tim đập bất thường.
- Sưng, nóng hoặc đỏ tại khớp.
- Co cứng tăng đột ngột.
- Giảm khả năng vận động so với trước.
- Té ngã hoặc chấn thương trong lúc tập.
Nếu người bệnh đột ngột méo miệng, yếu hoặc liệt tăng lên, nói khó, mất thăng bằng bất thường, co giật hoặc giảm ý thức, gia đình cần nhanh chóng liên hệ cấp cứu hoặc đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất.
Phục hồi chức năng tại nhà tại Bệnh viện An Bình Hưng
Khoa Phục hồi Chức năng – Y học cổ truyền của Bệnh viện An Bình Hưng gồm hai bộ phận:
- Y học cổ truyền.
- Vật lý trị liệu – Phục hồi chức năng.
Theo hồ sơ năng lực, bệnh viện triển khai chương trình điều trị phục hồi chức năng – vật lý trị liệu tại nhà nhằm đáp ứng nhu cầu của người bệnh muốn đến bệnh viện điều trị nhưng gặp hạn chế về thời gian hoặc khả năng di chuyển.
Chương trình được định hướng phù hợp với tình trạng thực tế, hỗ trợ người bệnh duy trì tập luyện và giúp gia đình thực hiện việc chăm sóc an toàn hơn.
Phục hồi chức năng là một quá trình cần thời gian, sự kiên trì và phối hợp giữa người bệnh, gia đình cùng đội ngũ chuyên môn. Tập luyện đúng phương pháp có thể giúp người bệnh từng bước cải thiện vận động, tăng khả năng tự chăm sóc và thích nghi tốt hơn với cuộc sống hằng ngày.
BỆNH VIỆN AN BÌNH HƯNG
📍 Địa chỉ: Lô 18–21, 44–45 Đại lộ Võ Nguyên Giáp, P. Hạc Thành, Tỉnh Thanh Hóa
📞 SĐT: 0237 8671 999
📲 Tổng đài CSKH: 0836 999 599
🌐 Website: www.benhvienanbinhhung.vn
