Vật Lý Trị Liệu & Phục Hồi Chức Năng

Đau nhức, yếu cơ, cứng khớp, hạn chế vận động hoặc khó khăn khi đi lại có thể xuất hiện sau tai biến, chấn thương, phẫu thuật hoặc do các bệnh lý cơ xương khớp kéo dài. Nếu không được đánh giá và tập luyện phù hợp, người bệnh có thể ngày càng phụ thuộc vào người chăm sóc, giảm khả năng tự sinh hoạt và gặp thêm nhiều biến chứng do ít vận động.

Dịch vụ Vật lý trị liệu & Phục hồi chức năng tại Bệnh viện An Bình Hưng hướng đến hỗ trợ người bệnh cải thiện vận động, giảm đau, duy trì chức năng cơ thể và từng bước trở lại các hoạt động thường ngày. Chương trình được xây dựng dựa trên tình trạng sức khỏe, khả năng vận động và mục tiêu cụ thể của từng người bệnh.

Vật lý trị liệu và phục hồi chức năng là gì?

Vật lý trị liệu là việc sử dụng các bài tập vận động, phương pháp tác động cơ học và thiết bị hỗ trợ nhằm cải thiện chức năng cơ, khớp, thần kinh và khả năng vận động.

Phục hồi chức năng có phạm vi rộng hơn, hướng đến giúp người bệnh khôi phục hoặc duy trì khả năng thực hiện các hoạt động cần thiết trong cuộc sống như:

Xoay trở trên giường.
Ngồi dậy và giữ thăng bằng.
Đứng lên, ngồi xuống.
Đi lại.
Cầm nắm và sử dụng tay.
Tự ăn uống, mặc quần áo và vệ sinh cá nhân.
Thích nghi với những hạn chế còn tồn tại.

Mục tiêu không chỉ là giảm đau hoặc tăng sức cơ, mà còn giúp người bệnh nâng cao khả năng tự chăm sóc và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Những trường hợp có thể cần vật lý trị liệu – phục hồi chức năng

Người bệnh sau tai biến mạch máu não

Sau tai biến, người bệnh có thể gặp:

Yếu hoặc liệt một bên cơ thể.
Khó ngồi, đứng và đi lại.
Mất thăng bằng.
Co cứng cơ.
Hạn chế vận động tay, chân.
Khó thực hiện các hoạt động sinh hoạt.
Giảm khả năng phối hợp động tác.

Phục hồi chức năng có thể hỗ trợ người bệnh tập kiểm soát tư thế, cải thiện vận động, duy trì tầm hoạt động của khớp và từng bước tăng mức độ độc lập trong sinh hoạt.

Người mắc bệnh cơ xương khớp

Dịch vụ có thể được tư vấn cho người gặp các vấn đề như:

Đau cổ vai gáy.
Đau lưng.
Thoái hóa cột sống.
Thoát vị đĩa đệm.
Thoái hóa khớp.
Viêm gân.
Viêm điểm bám gân.
Viêm quanh khớp vai.
Đau thần kinh tọa.
Hạn chế vận động do đau kéo dài.

Người sau chấn thương

Sau chấn thương thể thao, gãy xương hoặc tổn thương cơ – gân – khớp, người bệnh có thể bị:

Giảm sức cơ.
Cứng khớp.
Hạn chế tầm vận động.
Đau khi cử động.
Khó chịu lực lên tay hoặc chân.
Mất thăng bằng hoặc thay đổi dáng đi.

Chương trình phục hồi cần được thực hiện phù hợp với tiến trình lành thương và chỉ định của bác sĩ.

Người sau phẫu thuật

Sau phẫu thuật, đặc biệt là phẫu thuật liên quan đến xương khớp, cột sống hoặc chi, người bệnh có thể cần tập luyện để:

Duy trì tầm vận động.
Hạn chế cứng khớp.
Tăng sức cơ.
Tập chịu lực.
Tập đứng và đi lại.
Khôi phục khả năng sinh hoạt.

Người cao tuổi và người nằm lâu

Người cao tuổi hoặc người phải nằm lâu có nguy cơ:

Giảm sức cơ.
Cứng khớp.
Co rút cơ.
Mất thăng bằng.
Té ngã.
Giảm khả năng tự chăm sóc.
Suy giảm thể lực toàn thân.

Phục hồi chức năng phù hợp có thể hỗ trợ duy trì vận động và hạn chế mức độ phụ thuộc.

Vật lý trị liệu – phục hồi chức năng mang lại lợi ích gì?

Tùy tình trạng của từng người bệnh, chương trình có thể hướng đến các mục tiêu sau:

Hỗ trợ giảm đau

Một số phương pháp vật lý trị liệu có thể góp phần giảm đau, thư giãn cơ và hỗ trợ người bệnh vận động thuận lợi hơn.

Mức độ cải thiện không giống nhau ở tất cả mọi người. Bác sĩ và kỹ thuật viên cần xác định nguyên nhân đau trước khi lựa chọn phương pháp phù hợp.

Duy trì và cải thiện tầm vận động

Khi khớp ít được cử động trong thời gian dài, các cơ, gân và mô quanh khớp có thể trở nên cứng, ngắn lại và gây co rút.

Các bài tập vận động và kéo giãn đúng kỹ thuật có thể hỗ trợ duy trì hoặc cải thiện khả năng cử động của khớp.

Cải thiện sức cơ

Yếu cơ có thể xuất hiện sau tai biến, chấn thương, phẫu thuật hoặc thời gian bất động kéo dài.

Bài tập tăng sức cơ được điều chỉnh theo khả năng chịu đựng nhằm giúp người bệnh kiểm soát vận động tốt hơn.

Cải thiện thăng bằng và dáng đi

Người bệnh có thể được hướng dẫn:

Giữ tư thế ngồi ổn định.
Chuyển trọng lượng sang hai bên.
Đứng với điểm tựa phù hợp.
Tập bước.
Quay người và đổi hướng.
Sử dụng dụng cụ hỗ trợ khi có chỉ định.

Việc tập thăng bằng và dáng đi cần được thực hiện trong môi trường an toàn để hạn chế nguy cơ té ngã.

Hỗ trợ sinh hoạt hằng ngày

Mục tiêu phục hồi không chỉ là thực hiện được một động tác riêng lẻ mà còn giúp người bệnh ứng dụng vận động vào cuộc sống, chẳng hạn:

Tự ngồi dậy.
Chuyển từ giường sang ghế.
Cầm thìa và ăn uống.
Mặc quần áo.
Đi vệ sinh.
Di chuyển trong nhà.

Hạn chế biến chứng do bất động

Vận động phù hợp có thể góp phần hạn chế:

Cứng khớp.
Co rút cơ.
Giảm sức cơ.
Suy giảm thể lực.
Lệch tư thế.
Phụ thuộc kéo dài vào người chăm sóc.

Các nội dung phục hồi chức năng tại An Bình Hưng

Tùy theo kết quả đánh giá, chương trình có thể bao gồm:

Đánh giá chức năng vận động

Nhân viên chuyên môn đánh giá:

Sức cơ.
Tầm vận động.
Khả năng kiểm soát đầu và thân.
Mức độ thăng bằng.
Khả năng đứng và đi.
Mức độ đau.
Khả năng tự chăm sóc.
Dụng cụ hỗ trợ đang sử dụng.

Tập vận động thụ động và chủ động

Khi người bệnh chưa thể tự cử động, kỹ thuật viên có thể hỗ trợ vận động khớp trong giới hạn phù hợp.

Khi khả năng cải thiện, người bệnh được khuyến khích tham gia chủ động hơn vào bài tập.

Tập kéo giãn

Kéo giãn có thể hỗ trợ duy trì độ mềm dẻo của cơ và hạn chế co rút. Động tác cần được thực hiện chậm, nhẹ nhàng và đúng kỹ thuật.

Không nên tự kéo, bẻ hoặc ép khớp khi người bệnh đau.

Tập tăng sức cơ

Bài tập được lựa chọn theo từng nhóm cơ, khả năng vận động và mục tiêu chức năng của người bệnh.

Cường độ cần tăng dần, không ép tập quá sức.

Tập kiểm soát tư thế và thăng bằng

Người bệnh có thể được tập:

Giữ thẳng đầu và thân.
Ngồi không cần hỗ trợ.
Chuyển trọng lượng.
Đứng lên và ngồi xuống.
Phản ứng giữ thăng bằng khi thay đổi tư thế.

Tập di chuyển và dáng đi

Tùy khả năng, người bệnh được hỗ trợ:

Xoay trở trên giường.
Chuyển từ nằm sang ngồi.
Chuyển từ giường sang ghế.
Đứng dậy.
Đi với người hỗ trợ.
Sử dụng gậy hoặc khung tập đi khi phù hợp.

Hướng dẫn người nhà

Gia đình được hướng dẫn cách:

Hỗ trợ thay đổi tư thế.
Đỡ người bệnh đứng và đi.
Thực hiện bài tập được giao.
Chăm sóc bên tay hoặc chân yếu.
Theo dõi dấu hiệu bất thường.
Bố trí không gian sống an toàn.

Trang thiết bị hỗ trợ vật lý trị liệu

Máy tác động cột sống.
Máy điện xung.
Đèn hồng ngoại.
Máy laser điều trị.
Bàn vật lý trị liệu.
Máy siêu âm trị liệu.

Việc lựa chọn thiết bị và phương pháp phụ thuộc vào bệnh lý, tình trạng sức khỏe và chỉ định chuyên môn. Không phải người bệnh nào cũng cần sử dụng đầy đủ các thiết bị trên.

Quy trình vật lý trị liệu – phục hồi chức năng

1. Tiếp nhận và khai thác thông tin

Người bệnh được hỏi về:

Tình trạng bệnh.
Thời điểm khởi phát.
Tiền sử chấn thương hoặc phẫu thuật.
Khả năng vận động hiện tại.
Mức độ đau.
Bệnh nền.
Thuốc đang sử dụng.
Mục tiêu phục hồi.

2. Thăm khám và đánh giá chức năng

Bác sĩ hoặc nhân viên chuyên môn đánh giá sức cơ, tầm vận động, thăng bằng, khả năng di chuyển và mức độ phụ thuộc.

3. Xây dựng kế hoạch phục hồi

Kế hoạch có thể bao gồm:

Mục tiêu ngắn hạn.
Mục tiêu dài hạn.
Nội dung bài tập.
Phương pháp vật lý trị liệu.
Tần suất thực hiện.
Lưu ý an toàn.
Nội dung người nhà cần hỗ trợ.

4. Thực hiện chương trình

Người bệnh được hướng dẫn tập luyện và sử dụng thiết bị khi có chỉ định.

Trong quá trình thực hiện, kỹ thuật viên theo dõi phản ứng để điều chỉnh mức độ phù hợp.

5. Đánh giá lại

Khả năng vận động có thể thay đổi theo từng giai đoạn. Kế hoạch cần được đánh giá lại và điều chỉnh dựa trên tiến triển thực tế.

Nguyên tắc an toàn khi tập luyện

Người bệnh và gia đình cần lưu ý:

Không tự áp dụng bài tập truyền miệng.
Không ép tập khi người bệnh đang đau hoặc quá mệt.
Không kéo mạnh tay hoặc chân bên yếu.
Không tự đứng hoặc đi khi chưa bảo đảm an toàn.
Không sử dụng máy móc khi chưa được hướng dẫn.
Giữ sàn nhà khô ráo, lối đi thông thoáng.
Sử dụng giày dép vừa chân, có đế chống trượt.
Dùng thuốc đúng chỉ định.
Tái khám và đánh giá lại theo kế hoạch.

Tập càng nhiều không đồng nghĩa phục hồi càng nhanh. Điều quan trọng là tập đúng phương pháp, đúng cường độ và duy trì đều đặn.

Khi nào cần dừng buổi tập?

Cần dừng tập và thông báo cho nhân viên y tế khi người bệnh xuất hiện:

Đau tăng rõ rệt.
Đau ngực.
Khó thở.
Chóng mặt hoặc tối sầm mắt.
Mệt lả.
Tim đập bất thường.
Sưng, nóng hoặc đỏ tại khớp.
Co cứng tăng đột ngột.
Giảm khả năng vận động so với trước.
Té ngã hoặc chấn thương trong khi tập.

Nếu người bệnh đột ngột méo miệng, yếu liệt tăng lên, nói khó, mất thăng bằng bất thường, co giật hoặc giảm ý thức, gia đình cần nhanh chóng liên hệ cấp cứu hoặc đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất.

Dịch vụ phục hồi chức năng tại nhà

Bên cạnh điều trị tại bệnh viện, An Bình Hưng còn triển khai chương trình phục hồi chức năng – vật lý trị liệu tại nhà theo nhu cầu thực tế.

Hình thức này có thể phù hợp với người:

Hạn chế khả năng di chuyển.
Sau tai biến.
Sau chấn thương hoặc phẫu thuật.
Người cao tuổi.
Cần duy trì quá trình tập luyện tại nơi ở.

Việc tập tại nhà vẫn cần được đánh giá và hướng dẫn chuyên môn, không thay thế việc tái khám khi người bệnh có diễn biến bất thường.

Vật lý trị liệu & Phục hồi chức năng tại Bệnh viện An Bình Hưng

Khoa Phục hồi chức năng – Y học cổ truyền tại Bệnh viện An Bình Hưng gồm:

Bộ phận Y học cổ truyền.
Bộ phận Vật lý trị liệu – Phục hồi chức năng.

Bệnh viện tiếp nhận điều trị phục hồi cho người mắc bệnh cơ xương khớp, thần kinh cột sống, người sau tai biến, sau chấn thương thể thao, sau phẫu thuật và gãy xương.

Với định hướng “An toàn – Chuyên nghiệp – Thân thiện”, Bệnh viện An Bình Hưng chú trọng đánh giá khả năng thực tế, xây dựng mục tiêu phù hợp và đồng hành cùng người bệnh trong từng giai đoạn phục hồi.

Phục hồi chức năng là một hành trình cần sự kiên trì, phối hợp giữa người bệnh, gia đình và đội ngũ chuyên môn. Chủ động thăm khám và tập luyện đúng phương pháp có thể giúp người bệnh cải thiện vận động, tăng khả năng tự chăm sóc và từng bước trở lại cuộc sống hằng ngày.

BỆNH VIỆN AN BÌNH HƯNG

📍 Địa chỉ: Lô 18–21, 44–45 Đại lộ Võ Nguyên Giáp, P. Hạc Thành, Tỉnh Thanh Hóa

📞 SĐT: 0237 8671 999

📲 Tổng đài CSKH: 0836 999 599

🌐 Website: www.benhvienanbinhhung.vn